మానవ మనుగడకు అత్యంత ఆవశ్యకమైన వనరు ఆహారం. ప్రతి పౌరుడికి సరైన పోషణ, ఆర్థిక స్థోమత, ఆహార భద్రత కల్పించవలసిన బాధ్యత ప్రతి దేశంపై ఉంది. ఐక్యరాజ్యసమితి విడుదల చేసిన ‘ప్రపంచ ఆహార పోషకాహార స్థితి సోఫీ 2025’ నివేదిక ప్రకారం, 2024లో ప్రపంచ జనాభాలో దాదాపు $67.3$ కోట్ల మంది దీర్ఘకాలిక ఆకలితో సతమతమవుతున్నారు. వాతావరణ అననుకూలత, సంఘర్షణలు, ఆర్థిక మాంద్యం, అసమానతలు, ఆహార వ్యర్థం వంటి అనేక అంశాలు ఈ పరిస్థితికి దోహదపడుతున్నాయి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా $280$ కోట్లకు పైగా ప్రజలు ఆరోగ్యకరమైన ఆహారాన్ని పొందలేని స్థితిలో ఉన్నారు.
సోఫీ నివేదిక తెలిపిన దాని ప్రకారం భారతదేశంలో సుమారు $17.20$ కోట్ల మంది పోషకాహార లోపంతో బాధపడుతున్నారు. అలాగే, సుమారు $42.9$% మంది ప్రజలు ఆరోగ్యకరమైన ఆహారాన్ని పొందలేకపోతున్నారు. ఆహార ధరలు, కొనుగోలు శక్తి మధ్య ఉండే అంతరం పెరగడమే దీనికి ప్రధాన కారణం. దేశంలో $18.7$% మంది పిల్లలు తక్కువ బరువుతో, $3.74$ కోట్ల మంది వయస్సుకు తగ్గ ఎత్తు లేకపోవడం దీర్ఘకాలిక పోషకాహార లోపానికి నిదర్శనం. మరోవైపు, అధిక పోషకాహారం సమస్య కూడా పెరుగుతోంది; అధిక బరువు ఉన్న పిల్లలు $42$ లక్షల మంది ఉండగా, స్థూలకాయం ఉన్న పెద్దల సంఖ్య రెట్టింపు అయి $7.14$ కోట్లకు చేరుకుంది.
మనదేశం ఆహార ఉత్పత్తిలో ముందంజలో ఉన్నప్పటికీ, మెజారిటీ ప్రజలు పోషక విలువలున్న పండ్లు, కూరగాయలు, పాల ఉత్పత్తులు వంటి ఆరోగ్యకరమైన ఆహారాన్ని కొనుగోలు చేయలేకపోతున్నారు. పేదరికం కారణంగా ప్రజలు అధిక క్యాలరీలున్న బియ్యం, గోధుమల వంటి ప్రధాన ఆహారధాన్యాలపై మాత్రమే ఆధారపడుతుండటంతో ‘దాగిఉన్న ఆకలి’ (Hidden Hunger) సమస్య ప్రబలుతోంది. ఈ సవాళ్లను పరిష్కరించడానికి జాతీయ ఆహార భద్రతా చట్టం, పీఎం పోషణ్ పథకం, పోషణ్ అభియాన్ వంటి పథకాలు అమలులో ఉన్నాయి. సమతుల్యమైన, విభిన్నమైన ఆహార ప్రాధాన్యతకు దృష్టి సారించడం, వ్యవసాయ ఉత్పాదకతను పెంచడం, ఆహార పదార్థాలను ముఖ్యమైన విటమిన్లు, మినరల్స్తో సుసంపన్నం చేయడం ద్వారా ఈ సంక్లిష్ట సమస్యను పరిష్కరించవచ్చని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
